انواع روزه در ادیان مختلف

روزه را می توان یکی از ارکان اصلی ادیان به شمار آورد. در تمام ادیان الهی و بشری روزه به روش های مختلف وجود دارد. زندگی اسلامی در این مقاله آداب روزه در ادیان و مکاتب گوناگون را برای شما عزیزان شرح می دهد که دعوت می کنیم تا پایان ما را همراهی کنید.

  1. ادیان بودایی و هندویی:

در ادیان شرقی چون بودا و هندو، از آنجا که اساس این مذاهب بر تقدم روح یا ذهن بر جسم می باشد، لذا در همین راستا روزه داری نیز به منظور توانمندی و پاک سازی ذهن، تمرکز ذهن، رهایی روح از جسم و تعلقات دنیوی و در نهایت نزدیکی و تعلق روح به مبداء بوده که اجباری نیست بلکه کاملاً اختیاری می باشد. در این باب قواعد و سفارشات زیادی وجود دارند که هدف هیچ کدام کسب ثواب یا طلب بخشش و در کل عبادت نمی باشند. در این ادیان روزه های فراوانی به شکل جمعی یا فردی وجود دارند که هیچ کدام اجباری نبوده و پالایش روح یا ذهن هدف آن هاست.

  1. دین زرتشت:

در دین زرتشت، روزه گرفتن منع شده و علت آن را ضعف بدن و عدم فعالیت مفید و کار روزانه می دانند. چون در نوشته های زرتشت هر گونه آسیب رساندن به بدن و مواردی چون بیکاری و سستی در کار به شدت نهی شده است. در وندیداد، فرگرد سوم فقره ی 33 چنین آمده است: « … آن کس که سیر غذا می خورد، توانایی می یابد که نیایش کند، کشاورزی نماید و فرزندان به وجود آورد. جاندار از خوردن زنده می ماند و از نخوردن می میرد. » همچنین از دیدگاه زرتشت، روزه گرفتن هیچ تاثیری در دوری از اهریمن ندارد.

  1. دین یهود:

آشنایی با روزه داری در این دین برای مسلمانان مهم می باشد. چرا که اسلام و یهود هر دو از ادیان ابراهیمی بوده و تصورات اشتباهی نیز در باب این که روزه داری مسلمانان از یهودیان گرفته شده و این دو شبیه یکدیگر می باشند، وجود دارد. در حالی که میان یهودیان و مسلمانان در همه ی زمینه های روزه داری [ فلسفه و هدف، مناسبت ها، روزها و ماه ها، چگونگی و … ] تفاوت وجود دارد.

روزه داری یهودیان شامل پرهیز از خوردن غذا و آب، قربانی کردن، دعا، اعتراف به گناه، توبه، خواندن تورات و … می باشد و در همه ی موارد زیر، از غروب یک روز تا غروب روز بعدش را در بر می گیرد. در مجموع، روزه داری در این دین، در سه دسته ی کلی قرار می گیرند:

الف. “روزه های واجب”:

  1. روزه ی “یوم کیپور” یا روزه ی کفاره ی گناهان و طلب بخشش، به عنوان مهم ترین و واجب ترین روزه و روز در تقویم یهود، که خداوند در آیات 29 تا 31 سوره ی 16 از بخش “سِفر لاویان” تورات موسی بدان ها دستور داده است. این روزه می بایست اجباراً در روز دهم از ماه هفتم تقویم عبری توسط همه ی یهودیان گرفته شده و از غروب روز تا غروب فردایش را در بر می گیرد[ بیست و شش ساعت ]؛
  2. روزه ی روز نهم از ماه آو AV [ به تقویم عبری ] و عزاداری به مناسبت ویرانی معبد مقدس یهودیان در اورشلیم در سال های 586 قبل از میلاد و سال 70 بعد از میلاد مسیح. این روز شوم‌ترین روز تاریخ یهود شناخته می‌شود؛
  3. روزه ی روز هفدهم ماه تموز به مناسبت ویرانی حصار یا دیوار اورشلیم و فتح شهر توسط تیطس سردار رومی ؛
  4. روزه ی روز دهم ماه طوت، در یاد بود اشغال شهر اورشلیم توسط پادشاه بابل و اسارت قوم بنی اسراییل؛
  5. روزه ی روز سوم ماه تبشری، موسوم به روزه ی جه لیا به مناسبت سقوط شهرهای یهودیان و کشته شدن جدلیا حاکم یهودا؛
  6. روزه ی روز سیزدهم از ماه آذار، موسوم به روزه ی استر به منظور طلب نیاز و استجابت دعا. [ هر کدام از این روزه های شش گانه ی واجب، به مناسبتی است و تنها شش روز در سال را شامل می گردند. پس روزه ی واجب در دین یهود شش روز در سال است نه بیشتر که اکثراً مردم در این روزها در معابد جمع شده و به صورت جمعی راز و نیاز می کنند. ]

ب. “روزه های اختیاری تاکیدی” : برای تقویت ایمان و پالایش و تکامل روح که از ثواب بالایی برخوردارند و سفارش زیادی بدان ها گردیده است اما اجباری نیستند که شامل: 1. دوره ده روزه ی توبه و پالایش نفس، از روز نخست تا دهم ماه عبری تبشری؛ 2. اولین دوشنبه پس از عید فصح و سکوت؛ 3. روزه ی سه هفته ای سوگواری از 17 ماه تموز تا نهم ماه آو ؛ 4. روزه ی آخر هر ماه موسوم به یوم کیپور کوچک؛ 5. روزه ی نخست زادگی پسر، که نمادی از تقدیس نخست زادگی پسر در قوم بنی اسراییل است؛ 6. روزه گرفتن به منظور یاد بود وقایع تاریخی خاص که در تاریخ قوم بنی اسراییل اتفاق افتاده و سرنوشت ساز بوده اند.

ج. “روزه های شخصی و متفرقه و کاملاً اختیاری”: این روزه ها زمان مشخصی نداشته و با توجه به رخدادهای پیش آمده برای افراد مانند سالگرد وفات والدین یا به مناسبت نذر و طلب خواسته، اجابت دعا، رفع بلا و … سفارش زیادی بدان ها شده است.

  1. مسیحیت:

  با آن که عیسای مسیح مانند سایر پیامبران ابراهیمی خود بیشتر روزها را روزه می گرفت و با وجود آن که در چند آیه ی انجیل به گرفتن روزه سفارش شده است، اما در این زمینه هیچ دستوری از جانب خداوند مبنی بر واجب بودن روزه یا تعیین روزهایی خاص برای روزه گرفتن در مسیحیت وجود ندارد. روزه های مهم مسیحیان که همگی اختیاری اند و برای پالایش نفس، نزدیکی به خدا، عبادت، طلب بخشش، استجابت دعا، نذر و نیاز و … می باشند، عبارتند از: 1. روزه ی روز جمعه قبل از عید پاک؛ 2. روزه ی روزهای دوشنبه تا پنجشنبه ی هفته ی مقدس؛ 3. روزه ی چهل روزه قبل از عید پاک؛ 4. روزه ی چهل روزه قبل از هفته مقدس؛ 5. روزه ی چهارشنبه هر هفته به مناسبت روز توطئه یهودیان برای دستگیری عیسی و روز جمعه ی هر هفته به دلیل به صلیب کشیدن عیسی، 6. روزه های فصلی، 7. روزه به عنوان کفاره ی گناهان فرد؛ 8. روزه های اختیاری به مناسبت های شخصی. [ بر این روزه ها تاکید زیادی شده اما کاملاً اختیاری اند.]

  1. اسلام:

پیامبر اسلام قبل از نبوت، چون به دین ابراهیمی بوده است، لذا همواره روزه می گرفت. اما این که در اسلام از چه زمانی روزه اجباری شد، این مساله طبق نوشته ی طبرسی در کتاب “تفسیر مجمع البیان”، به سال دوم هجرت باز می گردد. روزه در اسلام از همان ابتدا طبق دستورات قرآنی در سوره ی بقره و در آیات 185 و 186 واجب گشته که بر سی روزه بودن و روزه داری در ماه رمضان به مناسبت نزول قرآن در این ماه نیز تاکید شده است.

بنابراین هرگونه گفتار و نوشتاری در خصوص سه ماه بودن روزه در صدر اسلام، درخواست پیامبر به ویژه در روز معراج از خدا برای کاستن از روزهای روزه و … همگی نادرست بوده و هیچ گونه واقعیت و سندیت تاریخی ندارند. تنها مواردی که بعد از نزول آیات فوق در باب روزه متداول گشته و بعد از مدتی از روزه حذف گردیدند، عبارتند از این که در ابتدا روزه داران پس از افطار، تنها تا وقتى که به خواب نرفته اند، مجاز بوده اند غذا بخورند؛ [ یعنی اگر به خواب رفتند، نمی توانستند به غیر از عبادت برای سحر بیدار شده و چیزی بخورند]

دومین نکته این که در همان ابتدای واجب شدن روزه در اسلام، زناشویى در تمامی روزها و شب های ماه رمضان حرام بوده که این حکم مانند مورد نخست پس از چندى لغو و تنها به روزهای ماه رمضان محدود گردید. سومین موردی که در ابتدا واجب بوده است، روزه گرفتن همگان حتی پیران و بیماران بود که این نیز پس از مدتی مانند موارد نخست و دوم از روزه در اسلام حذف گردید. [ مجمع البیان، جوامع الجامع: ج ۱، ص ۱۰۶ ، وسائل الشیعه: ج ۷، ص ۸۱)

در اسلام به غیر از روزه ی اجباری ماه رمضان، روزه های اختیاری و مستحب نیز به مناسبت های مختلف توصیه شده است که همگی جهت تهذیب جسم و نفس، پرهیز از گناهان، تمرین خوب بودن، کمک به دیگران به ویژه بینوایان، نیایش و دعا، کسب رضای خدا و … می باشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × یک =